Η Σάλπιγξ Ελληνική , η πρώτη έντυπη εφημερίδα στην επαναστημένη Ελλάδα…!
Η Σάλπιγξ Ελληνική υπήρξε η πρώτη έντυπη εφημερίδα στην Ελλάδα. Εκδόθηκε την 1η Αυγούστου του 1821 στην Καλαμάτα από τον Θεόκλητο Φαρμακίδη. Κυκλοφόρησαν μόνο τρία φύλλα στις 1,5 και 20 Αυγούστου του 1821, τα οποία αυτά φύλλα σώζονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής από δωρεά του Τιμολέοντα Φιλήμονα..
Πώς ξεκίνησε η εφημερίδα…
Η ιστορία της ξεκίνησε από τον Δημήτριο Υψηλάντη όταν ερχόμενος από την Τεργέστη στην Ελλάδα ως πληρεξούσιος του «Εθνικού Εκπροσώπου» δηλαδή του Αλέξανδρου Υψηλάντη έφερε μαζί του και ένα μικρό τυπογραφείο. Στη πρόσπαθειά του να βρει τυπογράφο, ήρθε σε επαφή με τον Ιάκωβο Τομπάζη, που του συνέστησε τον Κωνσταντίνο Τόμπρα ο οποίος είχε μάθε τη δουλειά του τυπογράφου στο Παρίσι. Ο Τόμπρας αμέσως δέχτηκε να αναλάβει την λειτουργία του τυπογραφείου και έτσι αποφασίστηκε να εγκατασταθεί μέσα σ΄ένα τούρκικο τζαμί στην απελευθερωμένη πια Καλαμάτα το «Εθνικόν Τυπογραφείον» Στο συγκεκριμένο, λοιπόν, τυπογραφείο τυπώθηκε το πρώτο φύλλο της Σάλπιγγος Ελληνικής την 1η Αυγούστου του 1821.
Η έκδοση της εφημερίδας ανατέθηκε στον λόγιο Θεόκλητο Φαρμακίδη, ο οποίος ορίστηκε «επιστάτης και εκδότης» της. Ο Θεόκλητος Φαρμακίδης ήταν έμπειρος εφημεριδογράφος καθώς είχε συμμετάσχει και στην έκδοση του περιοδικού Ερμής ο Λόγιος στη Βιέννη.
Όταν πρωτοεκδόθηκε η Σάλπιγξ, το αρχικό σχέδιο ήταν να κυκλοφορεί μέρα παρά μέρα, της οποίας η τιμή είχε οριστεί σα 50 γρόσια τον χρόνο. Ωστόσο, κατάφεραν, τελικά, να εκδώσουν όπως είπαμε μόνο τρία φύλλα, στις 1, 5 και 20 Αυγούστου του 1821.Η εφημερίδα κυκλοφόρησε σε σχήμα 4 δίστηλη και τετρασέλιδη. Το πρώτο φύλλο μάλιστα είχε και εξώφυλλο.
Το περιεχόμενο της εφημερίδας…
Στα μόλις τρία φύλλα της Σάλπιγγος, το υλικό που δημοσιεύτηκε υλικό ήταν αυτό που αφορούσε αποκλειστικά την Ελληνική Επανάσταση. Μάλιστα στα πρώτα δύο φύλλα δημοσιεύτηκε η γνωστή επαναστατική προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ενώ το τρίτο φύλλο περιείχε μια έκκληση των Μεσσηνίων προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις με θέμα τον απελευθερωτικό αγώνα που διεξήγαγε η Ελλάδα.
Η διαφωνία του Θεόκλητου Φαρμακίδη και του Δημητρίου Υψηλάντη είχε σαν αποτέλεσμα τη διακοπή της έκδοσης…
Ο Δημήτριος Υψηλάντης θεωρούσε ότι η Σάλπιγξ Ελληνική όφειλε να εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο το συμφέρον του Αγώνα και ότι θα έπρεπε ο ίδιος να ελέγχει και να κατευθύνει το περιεχόμενό της, έτσι ώστε να ικανοποιούνται όχι μόνο οι εκάστοτε στρατιωτικές αλλά και πολιτικές σκοπιμότητες. Όμως ο Θεόκλητος Φαρμαίδης υποστήριζε την αρχή της ελευθεροτυπίας και γι’ αυτό αντέδρασε στην προσπάθεια αυτή του Δημήτριου Υψηλάντη να υποβάλει την εφημερίδα σε λογοκρισία. Μετά από αυτό ο Θεόκλητος Φαρμακίδης αρνήθηκε να συνεχίσει την έκδοση και αυτή η τόσο αξιόλογη προσπάθεια, δυστυχώς, δεν τελεσφόρησε.
Σύμφωνα με κριτικές θεωρήθηκε ότι η Σάλπιγξ Ελληνική όπως και κάποιες άλλες ελληνικές εφημερίδες της εποχής, δημοσίευαν παραποιημένες ή υπερβολικές πληροφορίες με σκοπό να ενθουσιάσουν τους Έλληνες και ότι αυτό καθιστούσε δύσκολη την αντικειμενική ενημέρωση και τον σχηματισμό ορθής αντίληψης για τις στρατιωτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης.
Βάνα Σμπαρούνη
